Tiêm chủng là một trong những biện pháp phòng bệnh hữu hiệu nhất. Vì vậy, các chuyên gia y tế khuyên các bậc cha mẹ nên cho trẻ tiêm phòng đầy đủ, đặc biệt là những mũi tiêm nằm trong chương trình tiêm chủng mở rộng. Dưới đây là những thông tin cần thiết về chương trình tiêm chủng dành riêng cho trẻ.
Lịch tiêm phòng cho trẻ sơ sinh (tiêm càng sớm càng tốt sau khi sinh):
| Phòng bệnh | Tên vắc xin | Lịch tiêm |
| Viêm gan B | Heberbiovac (Cu Ba) | Tiêm trong vòng 24 giờ đầu sau sinh |
| Gene-HBvax (Việt Nam) | ||
| Bệnh lao | Vắc xin Ivactuber | |
Trong vòng 24 giờ đầu sau sinh, trẻ cần được tiêm vắc xin phòng lao và viêm gan B. Đây là những mũi tiêm đầu đời, mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với trẻ, tránh lây truyền virus từ mẹ sang con. Chậm trễ trong việc tiêm vắc xin phòng lao ở trẻ sơ sinh có thể tăng nguy cơ mắc bệnh lao ở trẻ, thậm chí nhiều trẻ có thể nhiễm lao ngay những ngày đầu sau sinh, khi hệ miễn dịch của trẻ còn khá non nớt, không đủ khả năng tự bảo vệ trước những tác nhân gây bệnh đến từ môi trường bên ngoài. Hệ quả, lao gây bệnh tại phổi và có thể lây lan sang các cơ quan khác như xương, hạch bạch huyết, hệ thần kinh, tim, màng não… Trong các thể lao, lao màng não ở trẻ sơ sinh có thể để lại những hậu quả nặng nề với trẻ như: liệt tay chân, động kinh, bại não, sa sút trí tuệ, rối loạn tâm thần,…
Viêm gan siêu vi B là vấn đề sức khỏe toàn cầu, là tác nhân gây ung thư đứng thứ 2 sau thuốc lá và là nguyên nhân của hơn 80% các trường hợp ung thư nguyên phát. Nếu thai phụ nhiễm virus viêm gan B, khả năng lây nhiễm cho thai nhi là 30% – 40%. Mẹ có thể lây truyền virus viêm gan B cho thai nhi từ trong tử cung, lúc sanh hoặc sau sanh. Nếu trẻ được tiêm vắc xin phòng viêm gan B trong vòng 24 giờ đầu sau sanh, hiệu quả bảo vệ trước virus viêm gan B có thể lên đến 95%.
Nguyên tắc trước và sau khi tiêm phòng cho trẻ sơ sinh
– Trước khi cho bé đi tiêm phòng, cha mẹ không nên cho trẻ ăn hoặc bú quá nó, tuy nhiên cũng không nên để bé bị đói, tránh tình trạng bé bị hạ đường huyết sau khi tiêm.
– Vệ sinh thân thể sạch sẽ cho con để hạn chế nhiễm trùng, mẹ nhớ mang theo sổ tiêm phòng của bé và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ sức khỏe cho con trước khi đi tiêm phòng.
– Cho bé mặc trang phục đơn giản để bác sĩ dễ dàng thao tác trong quá trình khám, không mặc quần áo quá chặt, cũng không nên ủ ấm quá nhiều.
– Trước khi tiêm, cần thông báo cho cán bộ y tế về tình trạng sức khỏe của con như có đang bị bệnh cấp tính hoặc mãn tính nào không, hay cơ thể có các dị tật bẩm sinh, tiền sử sinh non, tiền sử dị ứng, có phản ứng với những lần tiêm phòng trước như sốt cao, quấy khóc kéo dài, nôn trớ, phát ban, sưng nề vùng tiêm, sốc phản vệ… hay không.
– Luôn yêu cầu cán bộ y tế thông báo về loại vắc xin được tiêm chủng, những phản ứng có thể gặp và hướng dẫn theo dõi sau khi tiêm phòng trẻ sơ sinh.
Chăm sóc sau tiêm chủng:
- Nên cho trẻ mặc quần áo mỏng, thoáng mát.
- Duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, uống nước nhiều, nếu trẻ còn bú mẹ nên cho trẻ bú nhiều.
- Nếu trẻ sốt trên 38.5 độ, có thể dùng thuốc hạ sốt thông thường như paracetamol, ibuprofen với liều phù hợp.
- Trường hợp tại vết tiêm sưng, đỏ, bố mẹ có thể chườm mát để trẻ giảm sưng, giảm đau.
- Bố mẹ không nên tiếp xúc trực tiếp vào vết tiêm của trẻ, không thoa hoặc bôi bất cứ thứ gì lên vết tiêm.
- Không tự ý dùng Aspirin và các liều thuốc ho, thuốc hạ sốt khác vì những loại thuốc này có thể tăng liều paracetamol.
- Tóm lại, Bố mẹ nên chăm sóc và theo dõi trẻ sau tiêm chủng, cho trẻ tắm rửa, ăn uống như thường lệ, và theo dõi, đánh giá tình trạng sức khỏe của bé. Những lưu ý khi đưa trẻ đi tiêm phòng sẽ giúp bố mẹ có sự chuẩn bị tốt nhất, cho quá trình tiêm diễn ra thuận lợi, nhanh chóng và phần nào an tâm hơn về những phản ứng sau tiêm.
